پرونده ای كامل در باره ی بيماری تب مالت

10 اسفند 1390, ارسال شده توسط: saeedseery

بيماری تب مالت به عنوان يكی از مهم ترين بيماری های مشترك انسان و دام محسوب می شود و اين بيماری از حيواناتی نظير گاو ، گوسفند يا بز آلوده به انسان انتقال می يابد و انتقال انسان به انسان ندارد. تب مالت روی اعضا‍ ی خون ساز بدن مانند مغز استخوان،گروههای لنفاوی،كبد و طحال تاثير میگذارد. وت پارس شما را به مطالعه کامل این مطالب در ادامه مطلب دعوت می کند.

 

تب مالت به سه نوع حاد ، مزمن و متوسط تقسيم می شود كه در نوع حاد به طور ناگهانی بيمار دچار تب ، لرز و درد عضلانی و سردرد می شود و بعد از مدتی دردهای مفصلی هم به آنها اضافه می شود. در نوع مزمن،بيمار معمولأ شب ها عرق ريزی و كاهش وزن دارد، بی اشتها می شود، كبد و طحاش بزرگ می شود و كمردرد و دردهای عضلانی پيدا می كند. تشخيص اين بيماری به كمك آزمايش خون است. همچنين برای درمان اين بيماری لازم است بيمارانی كه تب آنها بيشتر از يك هفته طول می كشد حتما برای بررسی تب مالت به پزشك مراجعه كنند. افراد مبتلا، تحت درمان دارويی قرار میگيرند و معمولأ بهبود می يابند اما درمان آن به علت اينكه اين باكتری داخل سلول زندگی می كند و آنتی بيوتيك ها به راحتی داخل سلول نمی شوند طولانی شود. لذا بيماران حداقل 6 تا8 هفته درمان ضد ميكروبی را با دو نوع دارو دنبال می كنند.

تب مالت يك بيماری عفونی شايع محسوب می شود كه مهم ترين عامل ابتلای انسان به اين بيماری ،مصرف محصولات لبنی و فرآورده های دامی سنتی و غير پاستوريزه است به طوری كه سالانه 13هزار مورد ابتلا به تب مالت توسط وزارت بهداشت ثبت می شود كه البته آمار واقعی چندين برابر اين تعداداست.

البته تب مالت هميشه وجود دارد ولی با ناديده گرفتن واكسيناسيون دام ها شيوع آن شدت می يابد.البته آمار از كار افتاده گی ناشی از اين بيماری بيش از مرگ و مير آن است. گزارش های سازمان بهداشت جهانی حاك‍ی از آن است كه از ميان 1709 عامل بيماری زا، 832 عامل يعنی 49 % آنها از طريق حيوانات به انسان منتقل می شوند. اين در حالی است كه در ايران فرآورده های لبنی و گوشت آلوده شايع ترين مواد غذايی هستند كه موجب ابتلای انسان به بيماريهايی نظير تب مالت، سياه زخم،بيماری ها‍ی انگلی و...می شوند.

مهم ترين عامل ابتلای به اين بيماری مصرف شير های خام آلوده است.بسياری از شير های خام كه به دليل منطبق نبودن با استاندارد های از سوی كارخانه برگشت می خورد توسط دامدار به صورت فله ای به فروش می رسد.هر چند خريداران شير خام را می جوشانند اما شير خام ممكن است دارای مواد افزودنی غير قابل تشخيص برای مصزف كننده باشد. از طرف ديگر برخی محصولات مانند خامه های سنتی،كشك،ماست و ساير فرآورده های لبنی فله ای به دليل پاستوريزه نبودن و امكان آلودگی های ميكروبی، سبب انتقال ميكروب به مصرف كننده و بيماری وی خواهد شد.

متاسفانه مردم به تصور اينكه تقلب در كارخانه ها صورت می گيرد اعتماد بيشتری به محصولات فله ای داشته و فرآورده های لبنی را كه عمل پاتوريزاسيون در آنها انجام نشده را مصرف می كنند.اين در حالی است كه  از سال 1930 ميلادی روش پاستوريزاسيون برای سالم سازی شير در كشورهای صنعتی معمول شد و از آن به بعد عرضه ی شير خام پيگرد قانونی دارد اما متاسفانه در كشور ما...

بیماری تب مالت یا بروسلوز به عنوان یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مشترک انسان و دام محسوب می‌گردد. باکتری بروسلا که ایجاد کننده بیماری است، طیف وسیعی از پستانداران اهلی و وحشی را مبتلا می‌سازد. این بیماری به علت ایجاد سقط جنین در دام، کاهش تولید شیر، عقیمی و نازایی دام‌های مبتلا و همچنین به علت ابتلای انسان به بیماری تب مالت، همواره از دو بعد اقتصادی و بهداشتی مورد توجه قرار می‌گیرد. لطفا این دو لینک مفید در خصوص مطالبی بیشتر در زمینه مقدمه این بیماری را از اینجا و اینجا مطالعه نمایید.

بروسلوز در حیوانات

از آنجا تجربه مبارزه با این بیماری تاکنون نشان داده است که کنترل و پیشگیری از این بیماری در انسان تنها با مبارزه و کنترل این بیماری در دام میسر است لذا لازم است که این عامل بیماری اول در بدن دام شناسایی و انواع آن و همچنین سیر و نحوه انتشار آن در بین جمعیت دامی و نهایتا نحوه ارتباط انسان با دام و روشهای پیشگیری از بیماری در دام و سپس روشهای پیشگیری از انتقال احتمالی عامل بیماری از دام به انسان برسی و مطالعه گردد. انواع بروسلا در حیوانات شامل سویه‌هایی بشرح زیر است: 1B.melitensis 2. B.abortus B.suis 4. B.canis 5. B.neotome

 

تب مالت در انسان

تب مالت از گاو، خوک، گوسفند یا بز آلوده به انسان انتقال می‌یابد اما از انسان به انسان خیر. تب مالت روی اعضای خون‌ساز بدن مانند مغز استخوان، گره‌های لنفاوی، کبد و طحال تاثیر می‌گذارد. تب مالت در دو نوع حاد و مزمن دیده می‌شود. دوره نهفتگی این بیماری می‌تواند ۵ تا ۶۰ روز باشد (چندین ماه نیز دیده شده‌است). تب مالت در مردان ۲۰ تا ۶۰ ساله شایع‌تر است‌.

مصرف شیر، محصولات لبنی (کره، پنیر) و یا محصولات گوشتی حیوانات آلوده موجب سرایت بیماری به انسان می‌شود. کم‌خونی وخیم یا مشکلات معده و سابقهٔ جراحی آن به دلیل کاهش اسید معده امکان بروز بیماری را بالا می‌برد. اسید معده تا حدودی احتمال ابتلا را کاهش می‌دهد. به طور کلی این بیماری در میان افرادی که با حیوانات زیاد در تماس هستند (کشاورزان، دامداران، قصابان، دامپزشکان) و افرادی که به مناطق آلوده سفر می‌کنند شایع‌تر است.

علایم بیماری

علایم زیر در تب مالت حاد به‌طور ناگهانی ظاهر می‌شوند
  • لرز، تب متناوب (تب و لرز)، تعریق
  • خستگی قابل توجه
  • درد هنگام لمس ستون فقرات
  • سردرد
  • بزرگ شدن گره‌های لنفاوی
علایم زیر در تب مالت مزمن به تدریج ظاهر می‌شوند
  • خستگی
  • درد عضلانی
  • کمردرد
  • یبوست
  • کاهش وزن
  • افسردگی
  • ناتوانی جنسی
  • (به ندرت) بروز آبسه در تخمدان‌ها، کلیه‌ها، و مغز

در صورت ناکافی بودن مراقبت و درمان، بیماری ممکن است مزمن شود یا موجب معلولیت، عفونت قلب، استخوان، مغز یا کبد شود.

پیشگیری

  • خودداری از مصرف شیر غیرپاستوریزه، پنیر و سایر لبنیات و گوشت‌های تایید نشده.
  • استفاده از وسال محافظتی بدن مانند دستکش، محافظ چشم، پیش‌بند و … هنگام تماس با حیوانات یا گوشت و سایر محصولات
  • واکسیناسیون دام‌ها

تشخیص و درمان

تشخیص قطعی تب مالت با آزمایش خون انجام می‌گیرد و با درمان کامل معمولاً در ۳ تا ۴ هفته بهبودی دیده می‌شود. اطرافیان و اعضای خانواده شخص بیمار که ممکن است از همان غذای آلوده مصرف کرده باشند باید معاینه شده و آزمایش بدهند.

درمان شامل یک دوره استراحت در رختخواب و مصرف آنتی‌بیوتیک است و جدا کردن بیمار از دیگران اغلب لازم نیست. برای مبارزه با عفونت باکتریایی از آنتی‌بیوتیک‌هایی (مانند تتراسیکلین برای حداقل سه هفته) استفاده شده و داروهای کورتیزونی برای کاهش التهاب‌های شدید استفاده می‌شود. برای درد عضلانی نیز از داروهای ضد درد (مُسکن) تجویز می‌شود.

در رژیم غذایی این بیماران معمولا ابتدا از غذاهای نرم و ساده شروع می‌کنند و به تدریج تنوع و مقدار غذای بیمار را افزایش می‌دهند تا زمانی که به برنامه غذایی عادی برسد. بهتر است از غذاهای پرانرژی و نوشیدنی‌ها و مایعات فراوان استفاده کرد.

رژیم غذایی در بیماری تب مالت

تب مالت ازجمله بیماری های عفونی  است که، ممکن است مدتی (حدود چند ماه) طول بکشد و ازاین رو جزو بیماری های عفونی مزمن محسوب می شود. رژیم غذایی باید طوری تنظیم گردد که، نیاز به پروتئین ،انرژی و سایرمواد مغذی که در این حالت افزایش یافته است را، مرتفع سازد. رعایت نکات زیر در رژیم غذایی این بیماران ضروری است :

انرژی

رژیم باید حاوی انرژی زیاد باشد. میزان انرزی مورد نیاز این بیماران 2500 تا 3000 کیلو کالری در روزاست و در بعضی از شرایط برای مثال زمانی که این بیماری همراه با تب زیا د باشد، تا 5000 کیلو کالری نیزدر روز توصیه می شود.

پروتئین

میزان پروتئین دریافتی باید بالا باشد، تا تخریب پروتئین بدن جبران شود وهمچنین وزن بدن در حد مطلوب حفظ گردد. که در این خصوص میزان نیاز به پروتئین می تواند از 100 تا 150 گرم در روزمتغیر باشد.

کربوهیدرات ها

مقدار زیادی از انرژی رژیم باید از کربوهیدرات  ها تامین شود.همچنین برای جبران ذخیره ی گلیکوژن بدن لازم است که، انواع کربوهیدرات های زود هضم در برنامه ی غذایی این بیماری گنجانده شوند. گلوکز از جمله کربوهیدرات هایی است که، باید هر چه زودتر به همراه مایعات به بیمار داده شود، تا ذخیره ی گلیکوژن بدن تامین گردد و نسبت مواد ستون زا به ضد ستون زا حفظ و میزان انرژی افزایش یابد. چربی ها مصرف خامه ی تازه و کره نباتی انرژی دریافتی را افزایش می دهند، ولی غذاهای سرخ شده در روغن و انواع شیرینی های خامه ای در افراد مبتلا به این بیماری (چون ممکن است این مواد دیرهضم باشند) توصیه نمی شود.

مایعات

شیر(منظور شیر کاملا پاستوریزه شده می باشد)عالی ترین نمونه از مایعات است که، انرژی، پروتئین، بعضی ویتامین ها و برخی مواد معدنی( مانندپتاسیم و کلسیم) را تامین می کند.مایعات باید به مقدار زیاد به بیمار داده شود، چرا که مقدار زیادی ازآب بدن به صورت عرق دفع می گردد. از طرف دیگرعدم رغبت بیماران به نوشیدن مایعات و خوردن غذا ممکن است ایجاد هیدارتاسیون( از دست دادن آب بدن) کند. بنا بر این مصرف 5/2 تا 3 لیتر مایعات در روز توصیه می شود. وقتی اسهال و استفراغ بطور مداوم دیده شود، ترزیق وریدی مایعات لازم می گردد. شیر (منظور شیر کاملا پاستوریزه شده می باشد)عالی ترین نمونه از مایعات است که، انرژی، پروتئین، بعضی ویتامین ها و برخی مواد معدنی( مانند پتاسیم و کلسیم ) را تامین می کند.

مواد معدنی

درهنگام تب به علت تعریق زیاد ممکن است، مقادیر زیادی سدیم و پتاسیم از بدن دفع گردد.بنابراین لازم است به غذاهایی مانند سوپ کمی نمک اضافه شود. بهترین منا بع غذایی پتاسیم در این حالت شیر و آبمیوه است.

ویتامین ها

کمبود ویتامین C  ازجمله مواردی است که باید در این بیماران مورد توجه قرارگیرد .زیرا کمبود ویتامین C موجب تضعیف توانایی بدن در تولید عوامل موثر برای عکس العمل های سیستم دفاعی بدن می گردد.در صورتی که مواد غذایی از گروه های مختلف انتخاب گردد، بدون تردید کلسیم، فسفر ، آهن و سایر مواد معدنی تامین خواهد شد.کمبود ویتامین ها موجب کاهش مقاومت طبیعی بدن می گردد و ممکن است میزان بعضی از ویتامین های سرم نظیر ویتامین A  کاهش یابد. دریافت مقدار کافی ویتامین A موجب تحریک مرکز فعالیت ایمنی بدن می شود.

کمبود ویتامین C نیز ازجمله مواردی است که باید در این بیماران مورد توجه قرارگیرد .زیرا کمبود ویتامین C موجب تضعیف توانایی بدن در تولید عوامل موثر برای عکس العمل های سیستم دفاعی بدن می گردد. نیاز به ویتامین B نیز افزایش می یابد، چرا که با افزایش انرژی میزان نیاز به ویتامین B1  ،  B2  و نیاسین بالا می رود. در ضمن آنتی بیوتیک و داروها نیز ممکن است از سنتز ویتامین های گروه B در روده جلوگیری به عمل آورند. لذا مصرف مکمل ها نیز توصیه می شود.

نحوه استفاده از غذا و انتخاب مواد غذایی مختلف

الگوی معمول در تغذیه ی این بیماران با رژیم غذایی مایع شروع شده و به تدریج به رژیم غذایی نرم و سپس رژیم غذایی معمول منتهی می گردد.با وجود آنکه بیمار مبتلا به تب مالت، به رژیم غذایی غنی از انرژی احتیاج دارد، اما بهتر است ازغذاهای نرم و ساده شروع شود و به تدریج به نوع و مقدار آنها افزوده گردد. و این عمل ادامه می یابد تا زما نی که بیمار به برنامه ی غذایی عادی برسد.( این روش از اختلال در معده جلوگیری نموده و موجب بی علاقه شدن بیمار نسبت به خوردن غذا نمی گردد.)برای افزایش انرژی دریافتی می توان به افزودن کره به سوپ، شکر به آب میوه و سایر نوشیدنی ها و برای افزایش دریافت پروتئین می توان به مصرف پودرهای غنی از پروتئین یا مخلوط شیر و تخم مرغ  (پودرشیر بدون چربی + تخم مرغ ) اشاره کرد. از آن جایی که اشتهای این بیماران کم است انتخاب مواد غذایی اهمیت خاصی پیدا می کند.

رنگ، بو، طعم و ظاهرخوشایند غذا عوامل موثری در تشویق بیماران به خوردن است. قرار دادن انواع مواد غذایی درمقادیرکم در یک سینی مانند یک لیوان شیر و تخم مرغ به همراه یک برش نان  برشته و کره و بستنی یا آبلیمو اشتهای بیمار را تحریک می کند. در صورتی که بیمار انواع سبزی های بزگ سبز و زرد، گوشت  و سایر مواد را تحمل می کند، باید در وعده های غذایی این مواد گنجانده شوند. الگوی معمول در تغذیه ی این بیماران با رژیم غذایی مایع شروع شده و به تدریج به رژیم غذایی نرم و سپس رژیم غذایی معمول منتهی می گردد.و همانگونه که ذکر شد، میزان انرژی و پروتئین باید به شکل مطلوب و مناسب حال بیمار به تدریج افزایش یابد و بیمار باید مواد غذایی را در حجم کم و وعده های غذایی بسیار دریافت کند.

دانستنیهای عمومی درباره تب برفکی

همه چیز در مورد تب خونریزی دهنده ابولا Ebola + ویدیوی آموزشی

سیاه ترین زخم ... (همه چیز در مورد شاربن یا سیاه زخم)

بیوپسی + تصاویری از یک نمونه بیوپسی

هپاتیت عفونی سگ سانان ( ICH )

دستورالعمل های سياست مبارزه و ريشه کنی بيماری تب برفکی در کشور کانادا

 ....................................

تهیه و تنظیم از سعید سیری

منابع:روزنامه ی همشهری، صفحه ی سلامتی - دايرة المعارف wikipedia - ماهنامه سلامتی و تغذیه شماره 20

نظرات

محمد در تاریخ 02 دی 1392
از توضیحات شما متشکرم
بدون نام در تاریخ 30 خرداد 1394
سلام .من الان حدود پنج ماه هست که از خبردار شدم تب مالت دارم البته شش ماه دجار این بیماری بودم ولی اطلاعی نداشتم..الان کمرم هنوز خوب نشده در حالی که ازمایشهایم نشان میدهد که تب مالتم قطع شده.خواستم بپرسم که این کمر درد تا کی ادامه دارد.بعضی ها میگویند تا اخر عمر...ایا راهی برای درمان کامل ان ورفع این کمر درد وجود دارد؟؟؟ممنون
sina در تاریخ 01 ارديبهشت 1397
متاسفانه من هم مثل شمام.ولی هنوز خوب نشدم با اینکه از مایش دیگر منفی است.کمرم موقع حرکت دادن درد میکنه... هیچ راحی نداره... اگه خودش خوب شد ک شد نشد ولش کن ولی شنیده ام که کسایی بودن مثل من .بعد چهار سال خوب شدن
محمد یوسفی در تاریخ 10 مرداد 1397
سلام.. من هم چندماهه درد وحشتناک کمر دارم کمرم خم شده و با عصا راه میرم من اصلا دکتر عفونی نرفتم فقط روماتولوژی.... آیا لازمه عفونی برم...بسیار بیماری خسته کننده شده.65ساله ام...و اعصاب درستی هم ندارم... کمردرد من کی خوب خواهد شد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image