پنج شیوه شگفت انگیز تولیدمثل در ماهیان

25 دی, 1394, ارسال شده توسط: bahram

بدون شک تمامی عالم جانواران سرشار از شگفتی هاست و در این بین دنیای زیر آب همیشه برای انسان جذابیت خاصی داشته است. یکی از زیبا ترین  بخش های زندگی ماهیان مربوط به تولید مثل آنهاست. در این مطلب به ۵ مورد از شگفت انگیز ترین شیوه های تولید مثل در ماهیان آب های شیرین می پردازیم. وت پارس شما را به ادامه مطلب دعوت می کند.



ماهی آروانا یکی از قدیمی ترین ماهیان جهان است و در بسیاری از منابع از آن به عنوان فسیل زنده یاد می شود. این ماهیان دارای نژاد ها و گونه های متنوعی می باشند که بزرگترین شان ماهی آراپایما می باشد که وزن آن تا حدود ۲۰۰ کیلوگرم می رسد و به عنوان بزرگ ترین ماهی آب شیرین شناخته می شود. آروانا هایی که در آکواریوم نگهداری می شوند حدکثر تا ۹۰ سانتی متر رشد می کنند. این ماهیان همان طور که گفته شد از نظر تکاملی نسبت به اجداد خود تغییرات زیادی را متحمل نشده اند. این ماهیان دارای کیسه هوایی پر مویرگ هستند که با گلویشان در ارتباط است و برای شان نقش ریه را بازی می کند. آین ماهیان بخاطر ارزش بالایشان در تجارت ماهیان آکواریومی بیرویه از طبیعت صید می شدند که این امر سبب شد که تعدادشان در طبیعت به شکل نگران کننده ای کاهش یابد. خطر انقراض این ماهیان ارزشمند و دوست داشتنی تکثیر کنندگان ماهیان زینتی در کشور های آسیای جنوب شرقی را بر آن داشت تا بر روی شیوه های تکثیر این ماهیان در آثارت تحقیقات زیادی را آنجام دهند. خوشبختانه امروزه تعداد ماهیان صید شده از طبیعت در تجارت جهانی این ماهی به صفر رسیده است و تمامی ماهیان تکثیر شده به شیوه های رایج باید برای ورود به بازار دارای چیپ های علامت دار که نشان دهنده عدم صید آنها از طبیعت است باشند.
اما آنچه ماهیان آروانا را در بین دیگر ماهیان آب شیرین تا این حد متفاوت کرده است فقط چهره متفاوت و اندازه بزرگ شان نیست. این ماهیان یکی از متفاوت ترین شیوه های تولید مثل و تخمریزی را در بین ماهیان آب شیرین دارند. این ماهیان در ابتدا به سختی و دقت تمام جفت خود را انتخاب می کنند و سپس بعد از مدتی رفتار های جفت گیری و تخمریزی در آنها دیده می شود. در هنگام تخمریزی دو ماهی در کنار هم پهلو به پهلو شنا می کنند و ماهی ماده تخم های بزرگ خود را که معمولا بین ۸-۱۵ عدد است تخلیه می کند و در همین هنگام نر هم تخم ها را بارور می کند. پس از اینکه تخمریزی پایان یافت نر تخم ها را در چند مرحله در دهان خود جمع می کند. تخم ها به مدت ۴۵ روز بدون وقفه در دهان ماهی نر نگهداری می شوند. در روز هفتم پوسته تخم ها باز می شود و نر این این پوست ها را از دهان خوود به بیرون می ریزد. از روز ۴۵ تا ۵۹ رشد لاروها ادامه می یابد تا اینکه نوزادان بتوانند مدت های کوتاهی از دهان پدر خارج شوند. سرانجام در روز ۶۶ ام بچه ماهی ها کاملا از دهان پدر بیرون می آیند و دیگر به دهان او باز نمی گردند این روز زمانی است که ماهی نر پس از تقریبا دو ماه دوباره غذا می خورد. لاروها در هنگام خروج نهایی از دهان آروانای نر در حدود ۷-۸ سانت طول دارند.



ماهی جنگجوی سیامی که در بازار با نام ماهی فایتر شناخته می شود بدون شک در حال حاضر یکی از شناخته شده ترین ماهیان زینتی جهان است. این ماهیان بخاطر توانایی بالایشان در تحمل شرایط دشوار آبی و عدم نیازشان به اکسیژن محلول در آب به سرعت بین تمامی اقشار مردم محبوبیت پیدا کردند و این محبوبیت تا جایی پیشرفت که امروزه حتی این ماهیان به سر سفره های عید ما ایرانیان نیز راه پیدا کرده اند. اما مقاومت بالا و عدم نیاز به اکسیژن و حتی رنگ های گیرا و متنوع این ماهیان نیز قابل مقایسه با رفتار زیبای تخمریزی این ماهیان نیست. رفتار تخمریزی در این ماهیان با افزایش دما و رسیدن آن به حدود ۲۶-۲۷ درجه سانتی گراد آغاز می گردد. نرها برای جلب ماده ها شروع به لانه سازی بر روی سطح آب می کنند. این کار با استفاده از بزاق ماهی نر و ایجاد حباب بر روی آب در زیر سطوحی همچون برگ ها صورت می گیرد. پس از اتمام لانه سازی ماهی ماده نر مورد نظر را انتخاب می کند. در ابتدا جنگی بین ماهی نر ماده صورت می گیرد که بیشتر بخاطر آزمودن آمادگی یکدیگر است. در ادامه در صورت پذیرفته شدن جفت ها ماهی نر و ماده به دور هم می پیچند و درست در زیر لانه ی حبابی نر ماهی ماده را با دم و باله های بلندش در آغوش می گیرد و در این حالت با سرش به شکم ماده فشار وارد می کند و تعدادی تخم از شکم ماده خارج می شود در این هنگام نر تخم ها را بارور می کند و ماهی ماده را رها می نماید سپس نر تخم های بارور شده رو با دهان خود گرفته و به سمت لانه می برد و هر تخم را در یک حباب قرار می دهد. این رفتار تا زمانی که تخم ها ی ماهی ماده تمام شود ادامه می یابد. بعد از اتمام تخمگزاری نر ماهی ماده را از لانه دور می کند و تا زمانی که بچه ها از تخم خارج شوند و شنای آزاد داشته باشند از آنها نگهداری می کند.

 

ماهی دیسکس از زمان معرفی اش به تجارت ماهیان زینتی در سال ۱۹۲۳ میلادی تا کنون جزوه زیباترین و به عقیده بسیاری به عنوان زیباترین ماهیان زینتی جهان شناخته می شود. این ماهیان زیبا در طبیعت در حوضه آب ریز ریو نگرو و رودخانه آمازون زندگی می کنند. در ابتدا این ماهیان نیز برای تامیین نیاز تجاری از محل زندگی طبیعی شان صید می شدند. ولی به مرور زمان تکنیک های تکثیر آنها شناخته شد و سبب تولید تجاری این ماهیان گردید که به وجود آمدن نژاد های متنوعی را نیز در بر داشت. ولی سوال بسیار از علاقه مندان ماهیان زینتی این است که چرا با توجه به تکثیر تجاری این ماهی هنوز قیمت آین ماهیان فوق العاده بالاست. جواب این سوال در شیوه تخمریزی و تولید مثل این ماهیان نهفته است. این ماهیان بعد از اینکه جفت مناسب خود را پیدا کردند روی چوب های داخل آب یا روی شاخه های بلند گیاهان آبی شروع به تخمریزی می کنند. معمولا ابتدا ماهی ماده یک ردیف تخم می گذارد و در ادامه ماهی نر آنها را بارور می کند. تخم ها بعد از ۵۰ الی ۶۰ ساعت از تخم خارج می شوند و تا۳-۴ روز از کیسه ی زرده ی خود برای تغذیه استفاده می کنند بعد از گذشت این مدت زمان و شروع شنای آزاد رفتار شیردهی والدین آغاز می شود. رفتار شیردهی اصطلاحی است که در آن والدین از بدن خود مقادیر زیادی موکوز ترشح می کنند و لاروها از آن تغذیه می کنند. در طی رفتار شیردهی که به صورت نوبتی توسط والدین انجام می شود بچه ها در یک یا دو طرف بدن شروع به تغذیه از شیره ی ترشحی از بدن نر و ماده می کنند. معمولا این رفتار مراقبتی والدین تا ۱-۲ ماهگی انجام می شود و بعد به مرور کاهش می یابد.



ماهیان زنده زا جزوه یکی از قدیمی ترین ماهیان زینتی در جهان محسوب می شوند. سادگی آنها در تولید مثل و رنگ ها و نژاد های متنوع آنها دلیل اصلی این محبوبیت بوده است. همان طور که از نام این ماهیان پیداست این ماهیان برخلاف اکثر ماهیان آب شیرین و آب شور که لقاح خارجی دارند دارای لقاح داخلی بوده و بچه های خود را به صورت زنده و نه به شکل تخم بدنیا می آورند. رایج ترین ماهیان زینتی زنده زا شامل ماهیان گوپی و مولی و پلاتی است. در این ماهیان باله مخرجی ماهی نر برای انتقال اسپرم ها به شکم ماده تکامل یافته است که به آن گونوپاد یا پای تناسلی می گویند. اسپرم انتقال یافته به شکم ماهی ماده تخم ها را بارور می کند و تخم ها در شکم ماهی ماده تبدیل به لارو می شوند و سپس توسط عمل زایمان به محیط خارج انتقال می یابند. لارو های تازه متولد شده از همان ابتدا دارای توانایی غذا خوردن و شنا کردن هستند. این ماهیان می توانند با توجه به دمای آب هر ۱۰-۱۴ روز یکبار این چرخه تولید مثلی را تکرار کنند. در بعضی گونه ها ماهی ماده می تواند اسپرم ها را در داخل شکم خود ذخیره کند و تا چند دوره از آنها برای تولید بچه ها بدون نیاز به جفت گیری جدید استفاده کند.



کیلی فیش ها جزوه ماهیان بسیار رنگارنگ و زیبای آب شیرین هستند. این ماهیان در طبیعت در آبگیر های کوچک و فصلی زندگی می کنند و معمولا طول عمرشان وابسته به مدت زمان عمر برکه ی محل زندگی شان می باشد که بیش از ۸ یا ۱۰ ماه در سال نیست. ولی با این اوصاف سوال اصلی این است که این ماهیان چگونه با این فرصت کم تولید مثل می کنند و اینکه چگونه تخم هایشان را از خشک شدن آب برکه ها در امان می دارند. این ماهیان در طبیعت در سنین ۶ الی ۷ هفتگی بالغ می شوند و توانایی تولید مثل دارند. در این هنگام طول این ماهیان زیبا به ۵ سانتی متر هم نمی رسد. وقتی دو ماهی کیلی فیش نر و ماده تصمیم به تخمریزی می گیرند به نزدیک کف ابگیر رفته و در طی عمل تخمریزی بستر کف را نیز زیر و رو می کنند تا تخم ها به خوبی در لا به لای بستر پنهان گردند. بعد از اتمام تخمریزی که معمولا در حین آن چند صد عدد تخم گذاشته می شود نر و ماده که وظیفه خود را انجام داده اند و منتظر خشک شدن برکه می شوند. هرچند بعد از خشک شدن برکه نر و ماده هر دو می میرند ولی تخم ها تا ۲ ماه در بستر گلی برکه فاقد آب زنده می مانند و با آولین بارش باران تبدیل به لاروهای نسل جدید کیلی فیش ها می شوند

 

 

نظرات

اولین شخصی باشید که در این مورد نظر می‌دهد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image