نماتودهای شایع و بیماری های آنها در خرگوش ها

13 ارديبهشت, 1395, ارسال شده توسط: saeedseery

نماتودها هر ساله میلیاردها دلار به صنعت دامداری در کشورهای مختلف دنیا خسارت وارد می نمایند ولی با این حال رقم دقیق این خسارت ها به صنعت حیوانات خانگی همچنان غیرقابل تشخیص است.خرگوش ها نیز از دامان نماتودها بی نصیب نیستند.در این مقاله نماتودهای شایع و بیماری های آنها در خرگوش ها بررسی شده است. وت پارس شما را به ادامه مطلب دعوت می کند.

نما در زبان یونانی به معنای نخ است و نماتودا یا کرمهای نخی شکل از تغییر نام نماتوئیدها که اولین بار رودلفی به این گروه از کرمها اطلاق کرد مشتق شده اند.نماتودها به گروهی از جانوران پرسلولی و کرمی شکل گفته می شود که دارای بدنی صاف، بدون بند ( Nonsegmented) و بدون پا هستند که در یک انتهای بدن سر و در یک انتهای دیگر دم (Tail) قرار دارد.به نماتودها کرمهای نخی شکل (Threadworm) ، کرمهای زالو مانند (eelworm) و کرمهای گرد (Round worm) نیز گفته می شود. نماتودها کرمی شکل اند ولی ماده برخی از آنها گرد و متورم است مانند مادهMelidogyne (گلابی شکل) و نماتود Heterodera (لیموئی شکل).نماتودهای انگل گیاهی موجوداتی ریز بوده که 300-1000 میکرون و حداکثر تا 4 میلیمتر طول و 15-35 میکرون قطر دارند.نماتودهای انگل گیاهی دارای یک استایلت یا نیش( Stylet) هستند که در نماتودهای ساپروفیت وجود ندارد.

بیماری های ناشی از کرم های گرد در خرگوش ها بیشتر به وضعیت سیستم ایمنی ، سن ، جنسیت و حتی به میزان فلور میکروبی روده میزبان بستگی دارد.باید دانست که خرگوش های نر بیشتر به نماتود ها دچار می شوند و حتی جیره غذایی با فیبر بالا جمعیت کرم های گرد روده را کاهش می دهد.حال تعدادی از شایع ترین نماتود های خرگوش را معرفی می کنیم:
Oxyuridae
Passalurus ambiguus
Dermatoxys veligera
Trichostrongylidae
Trichostrongylus calcaratus
Trichostrongylus sp
Obeliscoides cuniculi
Nematodirus leporus
Graphidium strigosum
Strongyloïdes sp
Trichuridae
Trichuris leporis
Filarioidideae
Dirofilaria scapiceps
Dirofilaria uniformis
Brugia lepori
Metastrongyloidea
Protostrongylus boughtoni
Ascaroidea
Bayliascaris procyonis
Bayliascaris columnaris
Toxocara canis

مثال از موارد مذکور
Passalurus ambiguus با سیر تکاملی مستقیم که از شایع ترین نماتود ها در روده بزرگ خرگوش است.این نماتود از خانوده اکسیوریده است و خرگوش با خوردن تخم عفونی زا آلوده شده و تخم در روده بزرگ بالغ شده و نماتود بالغ در سکوم خرگوش تجمع یافته و تخم های خود را هم ز طریق مدفوع به محیط دفع می کند.

نماتودهای شایع و بیماری های آنها در خرگوش ها

علایم بالینی و تشخیص
رگه هایی قطور و قهوه ای رنگ موکوسی در مدفوع اولیه می تواند نشانگر آلودگی خرگوش به نماتود در روده باشد.وقتی انگل از نظر تعداد به اندازه پیک خود برسد در روده تجمعی توده مانند از انگل های بالغ زنده و مرده را خواهیم داشت که باعث حالت استاز و درد روده و انباشتگی سکوم بدون توجه به گونه نماتود می شود.
- مرگ ناگهانی بدون علایم بالینی در آلودگی شدید دیده می شود.
- در کالبد گشایی حجیم شدن سکوم به توده ی بزرگی از نماتود دیده می شود.
- سکوم محل اصلی انباشتگی - التهاب - تورم ناشی از نماتود ها می باشد.   
- اگر الودگی به شکل طولانی مدت باشد کدر شدن و خشکی پوشش بدن حیوان ممکن است دیده شود.
- بی حالی
 - لاغری
 - اسهال در اوایل الودگی که با افزایش تعداد کرم های بالغ در سکوم یبوست در حیوان دیده می شود.
تشخیص
- مشاهده کرم در مدفوع
- آزمایش مدفوع و مشاهده تخم نماتود
در ادامه باید گفت که رشد کرم در روده خرگوش میتواند باعث انسداد و درد در ناحیه شود که گاهی مواقع برای خرگوش هایی با سن کم مرگ آور می باشد.همچنین کرم های روده نیز می توانند در مدفوع اولیه خرگوش به طور واضح دیده شوند.

نماتودهای شایع و بیماری های آنها در خرگوش ها

حضور نماتود در مدفوع اولیه خرگوش
چنانچه اگر نماتودی در حالت تخم از مدفوع دفع شد می تواند با عمل مدفوع خواری بار دیگر در روده خرگوش به فرم بالغ در آید و دوباره باعث عفونت شود.
درمان
برای درمان این بیماری در خرگوش می توان از ضد انگل های خانواده بنزیمیدازول ها استفاده نمود :
- فنبندازول :
خوراکی - 20 mg/kg.هر 24 ساعت یکبار طی 5 روز - اگر الودگی با نماتود Passalurus ambiguous بود درمان را تا 14 روز ادامه می دهیم.
- تیابندازول :
 خوراکی .50-100 mg/kg هر 24 ساعت یکبار – طی 5 روز
و همچنین داروی پیپرازین :
در آب آشامیدنی موثر گزارش شده است. 2-5 mg/mL طی 7 روز - برای پیشگیری نیز می توان از بهدشت مکان نگهداری خرگوش با ضد عفونی کردن محیط حداقل یک بار در هفته اطمینان حاصل کرد.
منابع
1-Exotic_Animal_Formulary_Carpenter_James_4th 2013 (James W. Carpenter)
2-Www.Medirabbit.com/gastrointestinal disease- parasitic diseases

اطلاعاتی جامع در مورد خرگوش ( یک پرونده کامل )

ايگوانا ، موجودی دوست داشتنی (پرونده ای كامل در باره ی ايگوانا )

- بر اساس نوشته ای از اردوان ونکی / دانشجوی رشته دکتری دامپزشکی

نظرات

اولین شخصی باشید که در این مورد نظر می‌دهد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image