خطرات برخورد پرندگان با هواپیما

09 دی 1391, ارسال شده توسط: saeedseery

تجربیات عملی نشان می دهد که حوادث برخورد پرندگان با هواپیما امری رایج می باشد.  انتظار میرود خلبانان طی سوابق پروازی خود دو تا پنج مرتبه برخورد با پرندگان را تجربه کند. طبق آمارسازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) در سال های بین ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ میلادی بیش از ۳۳۰۰۰ مورد برخورد پرندگان گزارش شده است. آیا از پیامدهای برخورد هواپیماها با پرندگان اطلاع دارید؟ وت پارس شما را به مطالعه کامل این مطلب در ادامه مطلب دعوت می کند.

مقدمه

تجربیات عملی نشان می دهد که حوادث برخورد پرندگان با هواپیما امری رایج می باشد.  انتظار میرود خلبانان طی سوابق پروازی خود دو تا پنج مرتبه برخورد با پرندگان را تجربه کند.

آمار

بر طبق آمارسازمان هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) در سال های بین ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ میلادی بیش از ۳۳۰۰۰ مورد برخورد پرندگان گزارش شده است.

مناطق مختلف جهان دارای سطوح متفاوتی برای ریسک برخورد پرندگان با هواپیما می باشند.

بر اساس گزارشات خلبانان و بخش های نگهداری، قسمت های مختلف هواپیما به همراه درصدهای مربوطه در ارتباط با برخورد پرندگان در شکل زیر نشان داده شده اند.

همچنین سازمان هوانوردی غیر نظامی انگلیس (CAA) نیز تخمین زده است که هواپیماهای ثبت شده با وزن بیش از ۵۷۰۰ کیلوگرم به طور معمول در هر هزار ساعت پرواز، یکبار با پرندگان برخورد می نمایند.

۱۵ تا ۲۰ درصد برخورد ها باعث آسیب دیدن هواپیماها می گردد.
اکثر برخورد با پرندگان در ارتفاعات بسیار پائین و زیر۵۰۰ فوت (۱۵۲متر) از سطح زمین، اتفاق می افتد.

ریسک برخورد پرندگان در فرودگاه ها

 در اوایل دهه ۱۹۵۰، بدلیل توسعه موتورهای جت، پرندگان بعنوان یک خطر برای صنعت هوانوردی مطرح شدند. در ابتدا نظر فرودگاه ها به روش های ترساندن پرندگان مانند وسائل سمعی و بصری، یا استفاده از شکارچیان طبیعی، مانند شاهین ها معطوف گردید البته بدون دریافت هیچگونه نتایج قابل توجهی. ظاهراّ بهترین روش بر حذر داشتن پرندگان بی جذبه ساختن فرودگاه ها برای پرندگان شامل موارد ذیل می باشد:

  •  علفزارهای با ارتفاع کوتاه با علفزارهای مرتفع جایگزین گردید که نشستن برای پرندگان را دشوار سازد.

  •  مانداب ها و مناطق تالابی تبدیل به زون های جنگلی گردد که پرندگان با جثه کوچک جایگزین پرندگان خطرناک   بزرگ جثه ای مانند کاکایی ها و غازها گردند. (تصویر شماره ۴)

  •  فعالیت های کشاورزی محوطه فرودگاه ها بمنظور اینکه باعث جلب حیات وحش نشود می باید بطور موثر پایش گردند.

  •   فعالیت های جمع آوری و دفن مواد فاسد شدنی که موجب فراهم شدن یک ذخیره عمده غذا برای حیات وحش

می شود می باید از مناطق نزدیک فرودگاه ها حذف گردد.

پیامدهای عملیاتی برخورد پرندگان

جنبه عمومی- یافته های ایرباس بیانگر موضوعات ذیل می باشد:

  • از هر پنج برخورد، یک مورد باعث بروز خسارت به هواپیما می شود.

  • از هر سه برخورد دو مورد آن باعث یک تاخیر یک ساعته بعلاوه نیم ساعت جهت چک نمودن موتور و هواپیما، یا تاخیری طولانی تر بابت تعویض موتور یا تعمیر فنی می گردد.

  • متعاقب یک برخورد در حین برخاستن یا افزایش ارتفاع، از هرسه هواپیما یکی از آنها نمی تواند به مقصد پرواز نماید

  • برخورد پرنده با دماغه بعلت افزایش کشش می تواند بطور چشمگیری مصرف سوخت را افزایش دهد.

    برخورد با موتور: بطور اخص، برخورد با موتور بیانگر موضوعات ذیل می باشد:

تقریبا ۵۰% برخورد با موتور باعث آسیب رسیدن به موتور می گردد.

در صورت برخورد با موتور و بروز خسارت به موتور:

تیغه های فن بهمراه لرزش های قابل توجهی دچار خسارت می گردد.

دمای گاز خروجی افزایش می یابد.

تقریبا ۲۰% برخورد با موتور در هنگام برخاستن و افزایش ارتفاع باعث برگشت پرواز به مبدا  (IFTB)می گردد.

 تقریبا ۲۵% برخورد با موتور در هنگام برخاستن باعث می گردد که خدمه از انجام برخاستن صرف نظر کنند.

تنها ۲% برخورد با موتور مستلزم این است که خدمه موتور را خاموش نمایند.

خسارات برخورد پرندگان

خسارت معمولا متناسب است با اندازه پرنده و وضعیت قدرت موتور. پرندگان کوچکی مثل سار ها، با وزنی حدود ۸۰ گرم

می توانند موجب خسارت به موتور خصوصا در وضعیت قدرت بالا شوند.

برای مثال:

 یک گله سار “Sturnus vulgaris” باعث وارد شدن خسارت به دو موتور A340 در یک بال گردید البته در وضعیتی که قدرت موتور کاهش نیافته بود.

از طرف دیگر کنترل ترافیک هوایی (ATC) یک فرودگاه دریایی به خدمه یک A320 در هنگام تقرب در خصوص حضور پرندگانی در باند پرواز هشدار داد. به هر حال خدمه تصمیم به ادامه گرفتند. موتورها پرنده ای را فرو نبردند و خسارتی مشاهده نشد ولی واحد نگهداری فرودگاه اجساد ۲۵۰ کاکایی را جمع آوری نمود! احتمالا قدرت پایین باعث جلوگیری از بروز خسارت به موتورگردید.

اقدامات مرتبط با برخورد پرندگان

برخوردهای مشکوک

یک برخورد زمانی مشکوک تلقی می گردد که، چنانچه خدمه پرندگان را در نزدیکی در حال پرواز مشاهده نمایند ولی هیچگونه مدرک دیگری مبنی بر برخورد وجود نداشته باشد (مانند تغییر در صدای موتور، نوسانات در پارامترها، صدای برخورد).

برخوردهای تائید شده

یک برخورد زمانی تائید شده تلقی می گردد که:

  • پرندگان بسیار نزدیک در حال پرواز مشاهده شوند، و

  • صدای برخورد شنیده شود، یا

  • مشاهده تغییرات موقت یا دائم در پارامترهای موتور، یا

  • شنیده شدن تغییرات در صدای موتور، یا

  • مشاهده تغییرات قابل ملاحظه در تجهیزات پروازی مانند عملکرد نامطمئن سرعت سنج

چنانچه یک برخورد تائید گردد، سه وضعیت بالقوه وجود دارد:

چنانچه سرعت کمتر از kt100 باشد

ممانعت از برخاستن در سرعت پایین که عواقب بحرانی نخواهد داشت و می باید در خصوص هر برخورد مشکوک یا تائید شده ای اجرا گردد. هواپیما جهت یک چک کامل به رمپ باز خواهد گشت. عواقب این اقدام تاخیر در پرواز خواهد بود ولی در عوض هواپیما در برخاستن بعدی بطور کامل و مطمئن عمل خواهد نمود.

چنانچه سرعت بالاتر از kt100 و کمتر از  V1باشد

ممانعت از بر خاستن در سرعت بالا یک موضوع بسیار بحرانی است. اقدامات سریع می باید بمنظور توقف کامل قبل از اتمام باند پرواز اجرا گردد. اگر برخورد مشکوک است، برخاستن می باید ادامه یابد.

اگر برخورد تائید شده است، اما ورود پرنده به موتور مشکوک است، آنگاه کاپیتان می باید فاکتورهای دیگری را ارزیابی نماید:

-  چه تعداد از موتورها تحت تاثیر قرار گرفته اند؟ (تصمیمیات در خصوص هواپیماهای دو یا چهار موتوره متفاوت می باشد.)

-  بر اساس آمار ادامه برخاستن و متعاقب آن بازگشت به فرودگاه مبدا یک تصمیم بهتری خواهد بود.

- اگر برخورد تائید شده است و احتمالا پرنده وارد موتور شده است، ممانعت از برخاستن می تواند تصمیم خوبی باشد. این تصمیم بازرسی موتورها را امکان پذیر می سازد.

- در هر موردی، ، چنانچه برخورد قبل از V1 منجر به کاهش قدرت موتور گردد برخاستن می باید متوقف شود.

چنانچه سرعت برابر یا بالاتر از V1 است

برخاستن می اید ادامه یابد، مگر اینکه کاپیتان پس از جدا شدن از زمین تشخیص دهد که هواپیما قادر به پرواز مطمئن نیست (V1 عبارت است از سرعتی که خلبان جهت برخاستن مناسب تشخیص می دهد).

استراتژی های بازدارنده

حضور پرندگان در یک فرودگاه می باید منجر به اقداماتی گردد که در بریفینگ تقرب و برخاستن ذکر می گردد. نکات ذیل جهت تهیه بریفینگ می باید بخاطر سپرده شود.

در مرحله برخاستن

  • فرودگاه ها مسئول کنترل پرندگان هستند و می باید در موارد ضروری می باید موجب ترساندن و پراکنده شدن آنها شوند که با عنوان “برنامه کنترل پرنده” ذکر می گردد. بنابراین، چنانچه پرندگان در باند پرواز اجتماع نموده اند برخاستن انجام نمی گیرد. موضوع می باید به برج مراقبت گزارش گردد و منتظر عملکرد فرودگاه ماند.

  • روشن نمودن چراغهای هواپیما در مرحله برخاستن و تا ارتفاع ۱۰۰۰۰ فوت و همچنین زیر ۱۰۰۰۰ فوت در مرحله نشستن. این عمل اخطار مضاعفی برای پرندگان محسوب شده و به آنها جهت مشاهده هواپیما کمک می نماید.

  • خدمه می باید در هنگام برخاستن یک عکس العمل سریعی را در برخورد با پرنده انجام دهند چونکه زمانی جهت تجزیه و تحلیل وجود ندارد. خدمه از نظر فکری و تمرکز می باید قبل از برخاستن کاملا آماده باشند.

  • اثبات شده است که استفاده از رادارهای هواشناسی بمنظور ترساندن و پراکنده نمودن پرندگان بی اثر می باشد.

    در مرحله نشستن

  • در مرحله پایانی چنانچه با پرندگان مواجه شدید تغییر مسیر ندهید، بلکه در میان آنها پرواز نموده و با وضعیت قدرت پایین موتور فرود آیید.

 می باید از استفاده قدرت برعکس موتور در نشستن پس از برخورد با پرنده اجتناب نمود. این ممکن است باعث افزایش صدمات موتور گردد، خصوصا زمانی که لرزش موتور یا  بالا بودن میزان حرارت گاز خروجی  ”EGT” وجود دارد.

خلاصه نکات کلیدی

در ارتباط با مخاطرات برخورد پرنده با هواپیما:

  • ریسک برخورد پرنده در نزدیکی زمین افزایش می یابد.

  • هر چه قدرت موتور بیشتر باشد ریسک خسارت پس از برخورد با پرنده نیز بیشتر خواهد بود.

  • حضور پرنده در فرودگاه می باید نکته ای باشد که در بریفینگ ذکر گردد.

  • یک گله بزرگ پرندگان، حتی پرندگان کوچک جثه، می تواند تمامی موتورهای یک هواپیما را تخریب نماید. این موضوع می تواند موجب کاهش میزان زیادی از قدرت موتورحین برخاستن شود.

 ...................................

تهیه و تنظیم از سعید سیری

seery@vetpars.com

ترجمه ای از صادق صادقی زادگان - کارشناس سازمان حفاظت محیط زیست

نظرات

اولین شخصی باشید که در این مورد نظر می‌دهد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image